Czy szkoła się liczy do emerytury? To jedno z najczęściej zadawanych pytań przy planowaniu przyszłych świadczeń. Odpowiedź jest konkretna: okres nauki w szkole średniej (liceum, technikum) nie wlicza się do stażu pracy do emerytury. Ma to bezpośredni wpływ na minimalny staż wymagany do emerytury oraz na wysokość przyszłego świadczenia z ZUS[1][2][3][8][9]. Poniżej wyjaśniamy dlaczego tak jest i jak liczone są różne okresy w kontekście prawa do emerytury w Polsce.
Szkoła średnia a staż emerytalny
Nauka w szkole średniej nie jest wliczana do stażu emerytalnego. Wynika to z faktu, że okres ten traktowany jest jako czas edukacji obowiązkowej, a nie aktywności zawodowej. Tylko udokumentowane okresy składkowe (np. zatrudnienie z tytułu umowy o pracę) i wybrane okresy nieskładkowe (jak studia wyższe po ich ukończeniu) mają znaczenie przy obliczaniu stażu do emerytury[1][3][5].
Zasada ta dotyczy zarówno liceum ogólnokształcącego, jak i technikum oraz szkół branżowych będących kontynuacją szkoły podstawowej. Brak odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne przez uczniów wyklucza możliwość uznania edukacji na tym poziomie za okres pracowniczy w rozumieniu prawa emerytalnego[1][8][9].
Okresy składkowe i nieskładkowe w kontekście emerytury
Staż ubezpieczeniowy dzieli się na dwa rodzaje okresów:
- Okresy składkowe – obejmujące głównie lata zatrudnienia, prowadzenie działalności gospodarczej oraz inne przypadki, gdy opłacane są składki na ubezpieczenie społeczne.
- Okresy nieskładkowe – takie jak czas pobierania zasiłku macierzyńskiego, urlopu wychowawczego czy studia wyższe po uzyskaniu dyplomu (maksymalnie 8 lat)[3][4][5].
Szkoła średnia nie jest wliczana ani do okresów składkowych ani do nieskładkowych, dlatego nie zwiększa stażu wymaganego do uzyskania prawa do emerytury. Prawo przewiduje szczególne wyłączenia tylko w przypadku wybranych szkół zawodowych sprzed wielu lat, lecz nie dotyczą one liceów i techników[3][6].
Studia, szkoły zawodowe i policealne – wyjątki w przepisach
Na liście okresów, które mogą być doliczone do stażu pracy do emerytury, znajdziemy m.in. studia wyższe po ukończeniu i uzyskaniu dyplomu (do 8 lat, jako okres nieskładkowy), a także naukę w szkole policealnej (do 6 lat). Okres ten jednak nie zwiększa wysokości emerytury, ale pozwala osiągnąć wymagany minimalny staż. Od lat 90. dostępne były wyjątki dla niektórych szkół zawodowych (do 3 lat) i średnich szkół zawodowych (do 5 lat), lecz nie obejmowały one liceów ogólnokształcących ani techników[3][4][5][6].
Liceum ogólnokształcące oraz technikum nie są ujęte w regulacjach dotyczących stażu emerytalnego. Praktyki zawodowe, jeśli nie były realizowane na podstawie umowy o pracę, także nie są wliczane do stażu uprawniającego do emerytury[3][4][10].
Staż urlopowy a staż emerytalny – istotne różnice
Warto rozróżnić staż urlopowy (stosowany w Kodeksie Pracy do naliczania wymiaru urlopu), gdzie nauka w liceum dla dorosłych może być liczona jako 4 lata, od stażu emerytalnego. To dwa odrębne zagadnienia – okres edukacji w szkole średniej nigdy nie zostaje wliczony do podstawy wymiaru składek ZUS, co oznacza brak wpływu na emeryturę z tego tytułu[2][3].
Podstawowe zasady doliczania okresów do emerytury
Do uzyskania prawa do emerytury wymagany jest minimalny staż:
- 20 lat dla kobiet
- 25 lat dla mężczyzn
Do tego okresu nie wlicza się szkoła średnia. Podstawowe kryterium to opłacone składki na ubezpieczenie społeczne lub wynikający z przepisów wykaz okresów nieskładkowych. Osoba planująca swoją karierę i emeryturę powinna skupić się na potwierdzonych okresach zarobkowania lub spełniających warunki okresów nieskładkowych (np. studia), pamiętając że nauka w szkole średniej tych warunków nie spełnia[1][3][5].
Jak ZUS oblicza emeryturę – szczegóły mechanizmu
Obliczając prawo do emerytury ZUS sumuje wszystkie udokumentowane okresy składkowe i nieskładkowe. Przy czym okresy nieskładkowe mogą być doliczane tylko w wysokości maksymalnie 1/3 okresów składkowych. Szkoła średnia nie jest uwzględniona w żadnej z tych kategorii[1][4][5]. Przepisy jasno określają, że do stażu emerytalnego zalicza się jedynie te okresy, w których osoba osiągała przychód i odprowadzała składki (bądź był to okres określony w przepisach jako nieskładkowy, jak ukończone studia wyższe)[3][4][5].
Lista okresów, które mogą zostać zaliczone, jest określona przepisami i nie ma w niej edukacji ponadpodstawowej jaką jest liceum czy technikum. To uniemożliwia doliczenie lat ukończonych w szkole średniej do całkowitego stażu emerytalnego[3][8][9].
Podsumowanie – czy szkoła średnia liczy się do emerytury?
Nie, szkoła średnia nie wlicza się do emerytury. Okres ten nie spełnia wymogów okresu składkowego ani nieskładkowego. Tym samym nie wpływa na wymagany minimalny staż pracy, jak i na wysokość przyszłego świadczenia emerytalnego. Planując swoją karierę zawodową lub ścieżkę edukacyjną, należy pamiętać, że wyłącznie okresy z odprowadzonymi składkami oraz wybrane okresy nieskładkowe (na przykład studia wyższe po uzyskaniu dyplomu, maksymalnie 8 lat) mogą mieć realny wpływ na późniejszą emeryturę[1][2][3][4][5][8][9].
Źródła:
- [1] https://www.puw.pl/pl/strefa-wiedzy/czy-szkola-srednia-wlicza-sie-do-stazu-pracy-do-emerytury
- [2] https://www.fakt.pl/pieniadze/szkola-srednia-a-staz-pracy-czy-lata-nauki-licza-sie-do-emerytury/vfn221v
- [3] https://www.infor.pl/twoje-pieniadze/swiadczenia/7009558,co-wlicza-sie-do-stazu-pracy-do-emerytury-czy-szkola-srednia-wlicza-sie-do-stazu-pracy-do-emerytury-czy-liceum-wlicza-sie-do-emerytury.html
- [4] https://studia-online.pl/aktualnosci/czy-studia-licza-sie-do-emerytury/
- [5] https://wskz.pl/aktualnosci/czy-studia-licza-sie-do-emerytury-sprawdz-jak-to-sie-laczy-naprawde/
- [6] https://forsal.pl/gospodarka/aktualnosci/artykuly/9885729,co-wlicza-sie-do-stazu-pracy-do-emerytury-jakie-okresy-skladowe-i-nieskladkowe-jak-obliczyc-lata-pracy-do-emerytury.html
- [7] https://www.merito.pl/o-uniwersytecie/poradniki/czy-studia-wliczaja-sie-do-emerytury-lat-pracy
- [8] https://greencoin.pl/czy-technikum-wlicza-sie-do-stazu-pracy-do-emerytury-przepisy-2025/
- [9] https://g.pl/news/7,187450,32485050,zaklad-ubezpieczen-spolecznych-doliczy-ci-az-8-lat-do-stazu.html
- [10] https://www.podatki.biz/artykuly/czy-praktyki-zawodowe-wliczane-sa-do-przyszlej-emerytury_33_38439.htm
Dydaktycy.pl to portal o edukacji, która nie mieści się między okładkami podręczników. Inspirujemy, uczymy, prowokujemy do myślenia. Zajmujemy się rozwojem osobistym, językami, karierą i mądrą nauką – bez schematów, bez sztuczności.