Optometrysta to zawód coraz częściej wybierany w Polsce ze względu na rosnące zapotrzebowanie na specjalistów zajmujących się diagnozowaniem i korygowaniem wad wzroku. Praca ta wymaga rzetelnej wiedzy, odpowiedniego wykształcenia i konkretnych umiejętności praktycznych, a ścieżka zostania optometrystą jest jasno zdefiniowana w krajowych przepisach. Poniżej przedstawiono kompletny przewodnik, jak krok po kroku zostać optometrystą w Polsce.
Kim jest optometrysta – zakres obowiązków i rola
Optometrysta to specjalista, który diagnozuje i koryguje wady wzroku, przeprowadza badania refrakcji i dobiera korekcje okularowe oraz soczewkowe. W zakresie jego codziennych obowiązków znajduje się także wypisywanie recept na okulary i doradzanie pacjentom w wyborze najefektywniejszych form korekcji wzroku. Ważne jest, że optometrysta nie leczy chorób oczu – tym zajmuje się okulista – lecz skupia się na właściwym doborze korekcji wzrokowej i ścisłym monitorowaniu wad refrakcji [1][2][5][6].
Zawód optometrysty różni się od innych profesji medycznych, gdyż osoby wykonujące ten zawód nie muszą kończyć typowych studiów medycznych; mogą być między innymi absolwentami kierunku fizyka lub biofizyka, uzupełniając kwalifikacje studiami podyplomowymi z optometrii [1][2][5][6].
Ścieżki edukacyjne i wymagania formalne
Dostęp do zawodu optometrysty w Polsce regulowany jest przez Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 7 sierpnia 2014 r., gdzie optometrysta został wpisany do oficjalnego rejestru profesji [2]. Aby zostać optometrystą, należy ukończyć określoną ścieżkę kształcenia:
- Studia podyplomowe z optometrii (minimum 600 godzin kształcenia zawodowego) po ukończeniu dowolnych studiów magisterskich [1][2][3][5][6].
- Studia I stopnia (licencjackie/inżynierskie) z zakresu optyki, optometrii lub pokrewnych dziedzin, trwające 3-4 lata [4][8].
- Studia II stopnia (magisterskie uzupełniające) na kierunku optometria, trwające 2 lata i dostępne dla absolwentów kierunków ścisłych, przyrodniczych lub medycznych [4][8].
Możliwe są dwie główne ścieżki: studia dwustopniowe na kierunkach powiązanych z optyką bądź optometrią, lub podyplomowe kształcenie zawodowe po ukończeniu innych studiów magisterskich [1][3][4][8]. Decyzja o wyborze określonej ścieżki zależy m.in. od wykształcenia bazowego i indywidualnych preferencji kandydata.
Elementy i przebieg kształcenia optometrysty
Program kształcenia obejmuje szerokie spektrum zagadnień zarówno teoretycznych jak i praktycznych. Podczas edukacji przyszli optometryści poznają anatomię oka, fizykę i biofizykę widzenia, podstawy optyki fizycznej, a także zagadnienia dotyczące najnowszych technologii optycznych [5][6][8][9].
Kluczowe komponenty kształcenia to:
- Laboratoria wyposażone w nowoczesny sprzęt diagnostyczny, m.in. refraktometry, tonometry, biomikroskopy czy polomierze [8][9].
- Zajęcia praktyczne z prowadzenia badań wzroku i pomiaru wad refrakcji [8][9].
- Praktyki zawodowe oraz liczne testy weryfikujące wiedzę i umiejętności [1][3][5].
- Poruszanie tematów związanych z historią optometrii i funkcjonowaniem układu wzrokowego [8][9].
Program studiów przygotowuje do pracy w gabinetach optometrycznych, salonach optycznych oraz laboratoriach, zapewniając kompleksowe umiejętności niezbędne do samodzielnego wykonywania badań refrakcji i doboru korekcji wzroku [8][9].
Uczelnie oferujące kształcenie w zakresie optometrii
W Polsce kształcenie w zakresie optometrii dostępne jest na 8 uczelniach wyższych, w tym m.in. na Uniwersytecie Śląskim, Uniwersytecie Medycznym im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu (UMP), Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu (UAM) czy w Wyższej Szkole Kształcenia Zawodowego (WSKZ) [4][8][9][10].
Oferta uczelni obejmuje zarówno kierunki dedykowane optometrii, jak i specjalności w ramach innych dziedzin (np. biofizyka). Niezależnie od wybranej ścieżki kształcenia, programy spełniają ustawowe wymagania dotyczące liczby godzin, zakresu przedmiotów i praktyk zawodowych, umożliwiając uzyskanie wymaganych kwalifikacji zawodowych [1][4][10].
Rejestracja i uprawnienia zawodowe
Po ukończeniu odpowiednich studiów możliwe jest uzyskanie prawa do wykonywania zawodu i wpisania się do Centralnego Rejestru Osób Uprawnionych (RIZM) [2][4][8][10]. Osoby spełniające wszystkie warunki formalne mogą legalnie wykonywać badania wzroku, dobierać korekcję i doradzać pacjentom w zakresie właściwej ochrony narządu wzroku.
Matura z przedmiotów ścisłych nie jest wymagana, jednak zalecana jest ze względu na powiązania optometrii z fizyką, biofizyką i optyką okularową [2][4][8][10].
Kompetencje miękkie i rozwój zawodowy
Oprócz formalnych kwalifikacji ważne są także cechy osobiste: empatia, cierpliwość oraz chęć ciągłego doskonalenia zawodowego [1][3][5]. Optometrysta powinien śledzić najnowsze trendy oraz rozwój technologii diagnostycznych, takich jak nowoczesne urządzenia do analizy parametrów wzroku [2][5].
Wiedza teoretyczna i praktyczna stale podlega aktualizacji z powodu dynamicznie rozwijających się metod ochrony wzroku, dlatego regularne uczestnictwo w kursach i szkoleniach jest niezbędne dla utrzymania wysokiej jakości świadczeń [2][5].
Perspektywy zawodowe i trendy rynkowe
Aktualne trendy wskazują na rosnące zapotrzebowanie na rynku pracy na optometrystów, co wynika zarówno ze starzenia się społeczeństwa, jak i postępującej cyfryzacji i wzrostu liczby osób z wadami wzroku [2][5].
Postępujący rozwój technologii i upowszechnianie się nowoczesnych narzędzi diagnostycznych sprawia, że zawód optometrysty staje się coraz bardziej wymagający pod względem kompetencji i dostosowania do wymagań rynku [2][5].
Podsumowanie: Optometrystą w Polsce – najważniejsze kroki
Podsumowując, zostanie optometrystą w Polsce wymaga zdobycia kierunkowego wykształcenia – przez studia dwustopniowe lub podyplomowe – oraz zdobycia praktycznego doświadczenia w pracy z pacjentami i nowoczesnym sprzętem diagnostycznym [1][2][3][4][5][6][8][9][10]. Rosnące zapotrzebowanie na rynku pracy oraz dynamiczny rozwój technologii sprawiają, że zawód ten jest atrakcyjny i zapewnia stałe możliwości rozwoju zawodowego.
Źródła:
- [1] https://studia-online.pl/aktualnosci/jak-zostac-optometrysta/
- [2] https://wskz.pl/aktualnosci/jak-zostac-optometrysta-z-dodatkowa-specjalizacja/
- [3] https://students.pl/artykuly/optometrysta/
- [4] https://ptoo.pl/ksztalcenie/
- [5] https://pl.indeed.com/porady-zawodowe/poszukiwanie-pracy/jak-zostac-optometrysta
- [6] https://www.optegra.com.pl/blog-optegra/kim-jest-i-czym-zajmuje-sie-optometrysta
- [8] https://www.ump.edu.pl/rekrutacja/optometria
- [9] https://www.otouczelnie.pl/artykul/1318/Optometria
- [10] https://rekrutacja.amu.edu.pl/kierunki-studiow/optyka-okularowa-i-optometria,574
Dydaktycy.pl to portal o edukacji, która nie mieści się między okładkami podręczników. Inspirujemy, uczymy, prowokujemy do myślenia. Zajmujemy się rozwojem osobistym, językami, karierą i mądrą nauką – bez schematów, bez sztuczności.